قطب الدين الراوندي

158

سؤال و جواب فقهى ( فارسي )

مسأله : از ميّت پدر و مادر ، سه همسر ، دوپسر ، يك دختر ، و خنثاى مشكل بجامانده است ، و يكى از همسرانِ ميّت مادريك پسر و يكى از دو دختر او است و وصيّت كرده كه به فلان شخص اجنبى مثل نصيبِ پدر او را به جز نصف آنچه از ثلث كه پس از اخراج نصيب او از ثلث باقى مىماند بدهيد و به شخص ديگر مثل نصيب مادر او را جز يك سوم آنچه را باقى مىماند پرداخت كنيد و به شخص سوم مثل نصيب آنچه به يك پسر مىرسد جزيك ششم آنچه را باقى مىماند ، پرداخت نمائيد . سپس پسرى كه مادر دارد و نيز مادر آن پسر - كه يكى از زنان ميت است - و نيز دختر پسر ، زير آوار مرده‌اند و افراد ياد شده را از خود بجاگذاشته‌اند و پسر ديگر هم مرده است و سه پسر از خود بجاگذاشته است كه يكى از آنها اقرار كرده كه او همسر داشته و از او دخترى نيز به يادگار مانده است و زن دوم ميّت نيز مرده و از وى پسرِ پسرِ برادر پدرى ، پسرِ پسرِ خواهر مادرى ، پسرِ دختر خواهر پدرى ، پسرِ دخترِ برادرِ مادرى ، و پسرِ دخترِ خواهر ديگر پدرى ، بجا گذاشته است . و زن سوم نيز مرده است و از وى شوهر ، عمو ، و عمه بجا مانده ، و شوهر اقرار كرده كه زوجه براى اجنبى يك سوم اموالش را وصيّت كرده است سپس او مرده است و دو دختر از خود بجاگذاشته است . از ميان اين افراد تنها ميّت نخست از خود اموالى را بجاگذاشته و تا پايان اين ماجرا ، اموال او تقسيم نشده است . حال چگونه تقسيم صورت مىگيرد ؟ اصل مال براساس روشهاى ياد شده « 180 » است ؛ به پدر « 24 » سهم به مادرنيز « 24 » سهم ، به زنان ميت « 18 » سهم ، به هر پسر « 24 » سهم ، به دختر « 12 » سهم ، و به خنثا « 18 » سهم تعلّق مىگيرد . و به موصى له اول « 6 » سهم ، به موصى له دوم « 12 » سهم و به موصى له سوم « 18 » سهم تعلّق مىگيرد . آنگاه « 24 » سهمى كه به پسر زير آوار مانده رسيده ميانِ وارثان او تقسيم مىشود ؛